Được trưng bày tại Bảo tàng NUS từ ngày 22.10.2026 đến 26.06.2027, triển lãm Theo dòng truy vấn khởi đầu với bộ sưu tập tranh cổ động và ký họa kháng chiến của Dato’ N. Parameswaran – vốn được bà Sharmin Parameswaran trao tặng để tưởng nhớ người cha quá cố của mình – cùng với các tác phẩm gốm và nghệ thuật đương đại do Đặng Xuân Hòa, Mok Wei Wei và Anthony Teo quyên tặng. Thông qua những tác phẩm này, triển lãm truy vấn về tri thức, sự dịch chuyển và các thực hành cá nhân đã định hình nên nền nghệ thuật hiện đại Việt Nam. Đây là kết quả đúc kết từ hơn một thập kỷ nghiên cứu và gắn bó với Bộ sưu tập Dato’ N. Parameswaran của Bảo tàng NUS.
Triển lãm năm 2019 mang tên Wartime Artists of Vietnam (tạm dịch: Các nghệ sỹ thời chiến Việt Nam), đã giới thiệu khoảng 200 tác phẩm, đồng thời chuyển trọng tâm từ đề tài chiến tranh sang những thực hành cá nhân, quá trình đào tạo và trải nghiệm của các nghệ sỹ hoạt động trong giai đoạn đầy biến động của lịch sử.
Các nghệ sỹ thời chiến Việt Nam là triển lãm thứ tư tại NUS Museum, trưng bày các tác phẩm từ Bộ sưu tập Dato’ N. Parameswaran, nối tiếp mạch tự sự từ các triển lãm: Vietnam 1954–1975 (tạm dịch: Việt Nam từ năm 1954–1975); LINES: War Drawings and Posters from the Ambassador Dato’ N. Parameswaran Collection (tạm dịch: ĐƯỜNG NÉT: Ký họa chiến tranh và Tranh cổ động từ bộ sưu tập của Đại sứ Dato’ N. Parameswaran) (2016–2017), và Who Wants To Remember A War? (tạm dịch: Ai còn ghi nhớ chiến tranh?) (2016–2018). Cả bốn triển lãm khảo cứu bộ sưu tập qua các chủ đề về chiến tranh, ký họa, ký ức và tinh thần sáng tạo.
Theo dòng truy vấn là chương tiếp theo trong mạch tự sự này, xoay quanh giai đoạn trong và hậu Đổi mới. Khi Việt Nam thực hiện những chính sách mở cửa và cải cách kinh tế, các nghệ sỹ nay có cơ hội trưng bày, bán tác phẩm và xuất hiện nhiều hơn trên trường quốc tế, song song với sự hình thành của các thị trường và mạng lưới mới dành cho nghệ thuật Việt Nam.
Bên cạnh đó, triển lãm dõi theo hành trình của các nghệ sỹ qua những địa điểm và hoàn cảnh đã định hình nên thực hành sáng tác của họ – từ các học viện mỹ thuật tại Hà Nội và miền Nam, đến những căn cứ kháng chiến hay các cung đường miền núi, và sau đó là các xưởng vẽ nơi đô thị cùng những thực hành mang tính cá nhân, giàu chất hoài niệm sau khi đất nước thống nhất. Xuyên suốt hành trình đó, triển lãm dẫn dắt người xem tìm hiểu về quá trình căn tính nghệ thuật được hình thành trong mối tương quan giữa người nghệ sỹ, thể chế, hệ tư tưởng, biến động lịch sử, không gian địa lý và chính những người đồng nghiệp của họ.
Triển lãm đồng thời là nỗ lực mở rộng biên độ, bởi những khảo cứu về lịch sử nghệ thuật hiện đại trước đây chủ yếu tập trung vào Hà Nội và miền Bắc. Theo dòng truy vấn gợi mở những câu hỏi xoay quanh các không gian sáng tạo ở miền Nam – như trường Biên Hòa và Gia Định – cũng như cách thể hiện sự khác biệt về sắc tộc và vùng miền trong các quan niệm về văn hóa dân tộc.
Qua hàng thập kỷ, bộ sưu tập không chỉ gói gọn trong một góc nhìn duy nhất về nghệ thuật hiện đại Việt Nam. Được hình thành như một bản phác thảo, triển lãm Theo dòng truy vấn mở ra những câu hỏi sâu hơn về lịch sử nghệ thuật: nghệ thuật hình thành như thế nào trong bối cảnh đầy biến động; nó có sức lan tỏa ra sao và ý nghĩa của nó thay đổi như thế nào trên hành trình đó. Việc đưa các tác phẩm thời chiến vào cuộc đối thoại với gốm sứ và tranh đương đại cũng giúp tái định nghĩa Bộ sưu tập Dato’ N. Parameswaran. Các tác phẩm không chỉ được nhìn nhận trong mối liên hệ với chiến tranh và xung đột, mà còn trong một chiều lịch sử dài hơn về giáo dục, cách biệt văn hóa, sự thay đổi của các thiết chế và dòng lưu chuyển quốc tế đã định hình nền nghệ thuật hiện đại và đương đại Việt Nam.
Thực hiện và biên dịch: Art Nation
