“Bardo”: Mười năm độc thoại cùng tĩnh lặng

“Bardo,” hay “Trung Giới”, là điểm trung chuyển giữa mất mát và tái sinh mà ở đó, nhiếp ảnh gia Hoàng Lê Giang tìm thấy một tham chiếu hiện sinh cho riêng mình. Đây cũng là tên gọi cho dự án nhiếp ảnh sáng tác kéo dài hơn một thập kỷ của anh, được chia sẻ trong bài viết này.

Read the English version here.

Trong triết học Phật giáo Tây Tạng, “Bardo” (Trung Ấm hay Trung Giới) chỉ trạng thái chuyển tiếp giữa sự tan rã của cái cũ và sự chưa định hình của cái mới. Tôi chụp thiên nhiên khi nó đang “trình diễn” trạng thái này. Con số 49 tác phẩm trong triển lãm và cấu trúc của cuốn sách ảnh mô phỏng 49 ngày trong cõi Trung Ấm, chia thành 5 chương là 5 giai đoạn tâm thức tôi đã đi qua để tìm thấy chính mình. Hành trình ấy mở đầu bằng “Dissolutio” (Sự Tan rã), với những bức ảnh của sự nứt vỡ. Từ sự tan rã, tôi bước vào “Limina” (Vùng Giao thoa) của những bức ảnh về đường biên giới nơi nước gặp đất, nơi nóng gặp lạnh. Sau những dằn vặt là “Sunyata” (Tánh Không), khi tôi sử dụng triệt để không gian âm: những bức ảnh tối giản, bao trùm bởi màu trắng của tuyết hoặc sương mù. Và cuối cùng là “Crystallus” (Sự Kết tinh) – chương của những chi tiết sắc nét, những cấu trúc tinh thể muối, những trật tự hình học thiêng liêng của tự nhiên. Tôi nhận ra sự kiên nhẫn và bao dung với chính mình đã kết tinh nên con người tôi hôm nay.

Hoàng Lê Giang, “Giao hưởng miền chuyển tiếp” (2025). Ảnh chụp tại tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc.
Hoàng Lê Giang, “Đất trời mơ giấc lam thanh“ (2025). Ảnh chụp tại Ladakh, Ấn Độ.

Để chuyển tải trọn vẹn sức nặng của sự tĩnh lặng và thời gian trong “Bardo”, tôi lựa chọn in toàn bộ trên giấy mỹ thuật Hahnemühle khổ lớn và mặt toan polycotton chuẩn bảo tàng, kết hợp với công nghệ mực in Pigment 12 màu – tiêu chuẩn vàng của in ấn bảo tàng. Độc giả có thể cảm thấy độ đanh, xốp của sớ giấy cotton 100%, độ sâu thăm thẳm của màu đen ở chế độ D-max (tối đa hoá mật độ mực) mà không màn hình nào tái tạo được, và sự rực rỡ nhưng trầm mặc, sang trọng của màu sắc. Tôi mời độc giả bước vào không gian này: không cần phải hiểu về kỹ thuật máy móc, không cần phân tích bố cục hay ánh sáng theo sách vở, chỉ cần đứng đó, im lặng, và để thiên nhiên kể cho bạn nghe câu chuyện về sự chuyển dời.

Hoàng Lê Giang, “Lối đi” (2025). Ảnh chụp tại Hồ Baikal, Nga.
Hoàng Lê Giang, “Thánh điển phù du” (2025). Ảnh chụp tại tỉnh Thanh Hải, Trung Quốc.
Hoàng Lê Giang, “Nước mắt của băng hà” (2025). Ảnh chụp tại đảo Svalbard.

Thực hiện và biên dịch: Hoàng Lê Giang

Art Nation 2

Bài viết liên quan

Bảy phần cố hữu, ba phần cách tân

Gặp gỡ Khởi Đăng Tác Khí và hành trình gìn giữ nghề làm lồng đèn truyền thống trong nhịp sống đương thời.

Hạ màn, vén mối lương duyên

Tìm hiểu cách một ê-kíp trẻ tìm kiếm sức sống đương đại cho cải lương từ ký ức, sân khấu và điện ảnh.

Trình diễn cuộc hạ màn

Góc nhìn giám tuyển về tác phẩm trình diễn "Tàn thuốc tại Nhà hát Neilma" của Vũ Đức Toàn.

Ấn phẩm