Cuộc viễn du này là minh chứng đắt giá cho một hệ sinh thái thủ công bền vững và sôi động mà Chanel đã dày công gây dựng và bảo trợ trong nhiều thập kỷ qua. Trọng tâm của BST Métiers d’art 2026 chính là điểm hội ngộ của các nhà nghề thủ công như Lesage, Lemarié, Montex và Goossens. Họ, cùng với các nhà nghề khác như Massaro hay Maison Michel, là những mảnh ghép không thể tách rời tại le 19M – trung tâm sáng tạo rộng 25.000 mét vuông do Chanel khởi xướng vào năm 2021 tại Paris, nơi được ví như “tổ kén” bảo tồn và phát triển những di sản thủ công quý giá nhất.

Maison Lesage: Tiếng gọi nơi hoang dã

Được thành lập vào năm 1924 bởi cặp vợ chồng Albert và Marie-Louise Lesage, Maison Lesage là hiện thân của sự bền bỉ vô song trong thế giới haute couture. Nhà nghề này hiện đang nắm giữ kho lưu trữ thêu nghệ thuật lớn nhất thế giới với hơn 75.000 mẫu. Đến năm 1983, dưới tầm nhìn của Karl Lagerfeld, Lesage trở thành đối tác chiến lược của Chanel, và chính thức gia nhập vào các nhà nghề Métiers d’art năm 2002. Chuyên môn tập trung vào kỹ thuật đính kết kim sa hay pha lê, có khả năng biến những ý niệm trừu tượng nhất của các giám đốc sáng tạo thành các bề mặt xúc giác phức tạp và lộng lẫy.

Không dừng lại ở đó, Lesage tiếp tục phô diễn tư duy chất liệu qua các thiết kế từ vải jacquard họa tiết da báo. Các nghệ nhân đã pha trộn các loại sợi có bề mặt cấu trúc không đều để dệt nên độ sâu và sự mềm mại của những lớp lông thú tự nhiên. Ý nghĩa đằng sau kỹ thuật này không dừng lại ở sự tri ân dành cho tình yêu lông thú của Gabrielle Chanel, mà như một lời tuyên ngôn về khả năng giả lập đa dạng chất liệu của kỹ nghệ thủ công.

Maison Lemarié: Vũ điệu của lông vũ và hoa trà

Lịch sử của Lemarié bắt đầu từ năm 1880, thời điểm họ khai sinh với tư cách là một plumassier – nhà nghề chuyên xử lý lông vũ nghệ thuật cho giới quý tộc Paris. Đến những năm 1960, mối lương duyên với Chanel được thắt chặt khi Lemarié trở thành nghệ nhân chính độc quyền chế tác nên những đóa hoa trà biểu tượng của nhà mốt. Sự đặc biệt mang tính độc bản của Lemarié nằm ở thao tác bóc tách, định hình trên đa dạng chất liệu từ lụa organza, voan satin cho đến cả chất liệu da thuộc cao cấp. 

Trong BST năm nay, Lemarié mang đến một chương thi vị hơn, nhưng không vì thế mà kém phần phức tạp về kỹ thuật. Các đóa hoa đã trở nên phóng khoáng hơn nhờ công đoạn kết hợp thêu, ép nhiệt trực tiếp trên nền vải, hoặc dùng lược chải chuyên dụng để đánh tơi các sợi chỉ ở rìa cánh hoa, tạo nên hiệu ứng tua rua sống động. Kỹ thuật đánh tơi này giúp trang phục chuyển động nhịp nhàng theo từng bước đi của người mẫu, phản chiếu nhịp sống hối hả của những ga tàu điện ngầm New York, đồng thời thổi một tinh thần tự do vào biểu tượng vốn gắn liền với sự đài các của Paris. Bên cạnh đó là thiết kế giày cao gót mũi nhọn bằng chất liệu lụa satin với phần cổ giày được đính kết lông vũ trắng muốt, bung nở như một đóa hoa đang kỳ mãn khai, cùng điểm xuyết chú bọ cánh cam được đính kết tinh xảo từ cườm, mang đến diện mạo có phần tinh nghịch hơn.

Atelier Montex: Tư duy kiến trúc và mật mã New York

Dù có tuổi nghề trẻ hơn so với các nhà nghề khác trong gia đình Paraffection (chính thức gia nhập vào năm 2011), Atelier Montex lại sở hữu một tư duy thẩm mỹ vô cùng hiện đại và đột phá. Montex nổi tiếng với việc kết hợp các kỹ thuật thêu tay truyền thống với những vật liệu mang tính thử nghiệm cao, biến mỗi thiết kế thành một cấu trúc kiến trúc thu nhỏ.

Tại giao điểm với tinh thần New York của BST Métiers d’art 2026, Montex đã mang đến áo lụa organza với chi tiết bện dây dọc theo chiều dài áo. Điểm xuyết trên bề mặt là những chiếc cài áo hình bọ cánh cứng – được chế tác thủ công suốt hơn 50 giờ đồng hồ từ cườm và len nhung đỏ. Montex còn vật chất hóa họa tiết mạng nhện của Spiderman thông qua những mũi khâu Lunéville kỳ công. Bên cạnh đó, kỹ thuật macramé (nghệ thuật thắt nút dây) được ứng dụng bằng cách đan cài những sợi dây cotton đen để tạo nên một cấu trúc nền vững chãi nhưng vẫn giữ được độ thoáng đạt. Trên bề mặt cấu trúc lưới, kỹ thuật thêu kim Cornely được áp dụng để đính kết các hạt đá khổng tước và pha lê, mang đến một ẩn ý về kiến trúc đô thị, bắt sáng hình ảnh phản chiếu của nhịp sống đêm rực rỡ.

Maison Goossens: Những khối điêu khắc sinh động 

Mối liên kết giữa Chanel và Goossens được định hình từ năm 1954, khi người sáng lập Robert Goossens bắt đầu chế tác những món trang sức trang trí độc bản dành riêng cho Gabrielle Chanel. Đến năm 2005, Goossens chính thức hoạt động dưới sự bảo trợ của nhà mốt. 

Đối với BST Métiers d’art 2026, Goossens đã biến những quan sát đời thường thành đối tượng chế tác giàu tưởng tượng trong khi vẫn giữ trọn tay nghề thủ công Pháp. Minh chứng rõ nét nhất là chiếc túi Classic Flap màu nâu xám với da chần quả trám, nhưng phần đầu và bốn chân của chú sóc được đúc bằng kim loại mạ vàng ôm trọn lấy thân túi. Đặc biệt, phần quai xích được luồn tinh tế để nối thành một dải lông mềm mại, mô phỏng chiếc đuôi sóc sinh động. Hình ảnh chú sóc – biểu tượng quen thuộc và phổ biến tại các công viên lớn của New York như Central Park – nay đã được kỹ nghệ hoá bằng kỹ thuật đúc khuôn bậc thầy.

Bên cạnh đó, Goossens còn mang đến những mẫu ghim cài áo với tạo hình chim ruồi hay chó đốm, liên tưởng tới văn hóa nuôi thú cưng của giới quý tộc châu Âu và tầng lớp thượng lưu xuyên Đại Tây Dương. Các mật mã ký hiệu về sự khác biệt tầng lớp được cô đặc trong kim loại, đá quý và kỹ thuật tạo hình.

Maison Massaro: Bản tái định nghĩa từ giá trị cũ

Được thành lập vào năm 1894, Massaro là tượng đài của nghệ thuật đóng giày thủ công với quy trình nghiêm cẩn từ làm phom gỗ, cắt vào tạo mẫu, khâu cho đến bước hoàn thiện. Gia nhập đại gia đình Paraffection từ năm 2002, nhà nghề đóng giày Massaro là nơi hiện thực hóa những phom dáng đặc trưng cho Chanel từ năm 1957. Trong BST Métiers d’art 2026, Massaro đã tái định nghĩa lại đôi giày hai tông màu kinh điển của nhà mốt bằng cách kết hợp các tông màu nổi bật như xanh bạc hà, đỏ với kết cấu da dập nổi vân cá sấu. Thay vì phom dáng bo tròn trước đây, mẫu slingbacks mới mang những đường cắt vuông góc với mũi nhọn kéo dài, mang đến sự sắc bén và kịch tính đúng với tinh thần đô thị hiện đại.

Nhìn lại chiều dài lịch sử của các nhà nghề thủ công tại le 19M, không khó để nhận ra một dòng chảy bền bỉ chưa từng đứt gãy. Sự tồn tại của họ cho đến ngày hôm nay là kết quả của sự cam kết hướng về tương lai, về một hệ sinh thái nơi tri thức và kỹ nghệ được tiếp tục nuôi dưỡng như một bảo chứng cho tay nghề hàn lâm. Mỗi BST Métiers d’art, vì thế, mang một sứ mệnh vượt ra khỏi khuôn khổ của một buổi trình diễn thời trang thông thường. Đối với giới mộ điệu Việt Nam, BST lần này đã để lại một tư duy về khả năng thiên biến trong kỹ thuật và chất liệu, cũng như gợi nhớ về năng lực tiếp biến văn hoá ngoại lai qua hệ quy chiếu thẩm mỹ bản địa.

Thực hiện: Hồng Ánh
Ảnh: MonkeyMinh
Set design: Thanh Ngân
Set assistant: Luko
Lighting: Kevin Lc
Bài viết lần đầu xuất hiện trong Art Nation Workroom Edition 2026