BST Chanel Métiers d’art 2026 có thể được xem như một điểm hội tụ lý tưởng về ký ức chung. Mỗi năm một lần, Chanel tạm rời xa những hào nhoáng của sàn diễn thông thường để thực hiện một sứ mệnh – tri ân các nhà xưởng thủ công lành nghề. Truyền thống này bắt đầu từ 2002 dưới thời Karl Lagerfeld, khi mỗi thành phố trên thế giới trở thành sàn diễn của một cuộc viễn du văn hóa nhằm bảo vệ những ngành nghề thủ công đang đứng trước nguy cơ mai một trong kỷ nguyên công nghiệp. Đã 8 năm kể từ bộ sưu tập Métiers d’art cuối được trình diễn tại New York dưới sự dẫn dắt của cố nhà thiết kế Karl Lagerfeld, Chanel Métiers d’art 2026 đã tái hiện tinh thần đô thị Mỹ qua lăng kính điện ảnh và văn hóa đại chúng. Tại ga tàu điện ngầm Bowery (New York), những nhân vật mang tính biểu tượng từ các tác phẩm điện ảnh kinh điển như “The Trespasser” (1929), “Tonight or Never” (1931), “Breakfast at Tiffany’s” (1961), v.v. bước ra từ đời sống thường nhật, tạo nên cảm giác như một bộ phim đa tuyến. Giám đốc Sáng tạo đương nhiệm Matthieu Blazy đã chọn một bối cảnh đời thường nhất để ra mắt BST Métiers d’art đầu tay nhằm tri ân các nghệ nhân thuộc hệ thống Paraffection.

BST này là tập hợp của các biến thể hỗn loạn có chủ đích, mỗi chi tiết góp phần thể hiện một lát cắt của New York trong quá khứ và hiện tại. Chanel đã đưa ta trở về thời kỳ hoàng kim của Hollywood với hình tượng Marion Donnell trong “The Trespasser” (1929). Dù khoác lên mình phom dáng mềm rũ đầy tính nữ, nhân vật của Donnell lại ẩn chứa một nội lực kiên cường giữa đời sống bấp bênh, để rồi tái thiết lập cuộc đời mới tại New York. Đối trọng với sự mềm mại đó là vẻ nam tính kinh điển qua hình tượng Rhett Butler trong “Cuốn theo chiều gió” – một trong những tác phẩm quen thuộc của thế hệ trưởng thành trong và sau thời chiến tại Việt Nam. Bộ drape suit đen với cầu vai rộng và chiết eo nhẹ mang đậm dấu ấn thập niên 30, thể hiện phần khát khao khẳng định vị thế của nam giới trong bối cảnh tâm lý phức tạp thời kỳ Đại suy thoái. Đặc biệt, bộ trang phục được trình diễn bởi người mẫu chuyển giới Alex Consani, mở ra góc nhìn đa chiều về giới và quyền lực trong thời đại mới.

Bên cạnh những bứt phá, Chanel vẫn khéo léo duy trì sự thanh lịch và quyền lực như một bảo chứng cho giá trị cốt lõi. Đó là bộ suit tweed đen cổ điển gắn liền với tên tuổi Cựu Đệ nhất Phu nhân Jackie Kennedy – một biểu tượng của ngoại giao văn hóa. Hay một tham chiếu về phân cảnh Holly Golightly cùng mái tóc đánh phồng và cặp kính đen kiêu kỳ đứng trước cửa tiệm Tiffany & Co. đã trở thành một mật mã văn hóa về khao khát vẻ xa hoa của Manhattan. Bên cạnh đó là sự hiện diện của Diana Vreeland trong thiết kế màu đen tối giản nhưng được nhấn nhá bằng dải lụa đỏ ngang hông và chuỗi ngọc trai đặc trưng – là người đã đặt nền móng vững chắc cho đế chế tạp chí thời trang Mỹ. Tất cả đều mang đến cho khán giả Việt một lớp ký ức gián tiếp về văn hóa-chính trị dân chủ Mỹ sau nhiều thập kỷ tiếp nhận.

Song song với Hollywood là sự tăng trưởng của truyền thông đa phương tiện Mỹ trong những thập niên 1960–1980. Chanel đưa vào BST các gam màu pop như đỏ cherry, vàng mù-tạt, xanh cobalt, cùng chất liệu metallic phản sáng và sequin đính kết dày đặc, là sự phản chiếu trực tiếp cho những bảng hiệu neon ở Quảng trường Thời đại tại New York. Đối lập với sự lộng lẫy đó là các bức tường graffiti tại Brooklyn – một trong những cái nôi đầu tiên của nghệ thuật đường phố, bắt nguồn từ tầng lớp lao động nhập cư cho đến những phong trào phản kháng chính trị. Sự hội tụ này trở thành thước đo cho chiều dày lịch sử Mỹ – nơi chất chồng những giấc mơ táo bạo. Tinh thần ấy cũng được khai thác nhất quán qua kỹ thuật “trompe l’œil” (hiệu ứng đánh lừa thị giác). Lụa chiffon được thêu dệt với mật độ dày để tạo nên bề mặt có độ đanh cứng và hạt nổi, tạo nên chất liệu “giả denim” mang diện mạo bụi bặm nhưng vẫn giữ trọn sự mỏng nhẹ đặc trưng của lụa. Sự tương phản giữa bản chất xa xỉ của lụa và vẻ thô ráp nguyên bản của denim – vốn sinh ra để phục vụ tầng lớp lao động trong xã hội nước Mỹ những năm 1800 – chính là minh chứng cho tinh thần dân chủ và sự phá cách mà Chanel muốn truyền tải trong BST 2026.

Bên cạnh đó, sự hiện diện có phần dày đặc của họa tiết da báo là cách hợp thức hoá một phần lịch sử của Coco Chanel – hoạ tiết từng gắn liền với hình ảnh của bà. Bảng màu còn được khai thác thông qua các biểu tượng truyện tranh siêu anh hùng đã du nhập vào Việt Nam từ trước những năm 2000,  như đôi bốt da đỏ sọc trắng lấy cảm hứng từ nhân vật Wonder Woman (1941),  hay họa tiết mạng nhện của Spiderman (1962) được tinh chế thành những đường đính kết cườm trên nền váy đen xẻ ngực sâu, mang đến một diện mạo quyến rũ hơn. Chương diễn ngôn về thế giới viễn tưởng tiếp tục được trình hiện qua chiếc áo Superman, với logo chữ C lồng ghép vào nhau, ẩn hiện phía sau chiếc áo khoác blazer của một nhân viên văn phòng. Bộ đồ như lời ẩn dụ về sự tồn tại song song của hai danh tính trong một bản thể: một hiện thực xù xì trong cuộc sống thường nhật và một thế giới nội tại đầy khao khát phi thường. Tất cả đều gợi nhắc về một thời kỳ tiếp biến văn hóa tại Việt Nam, cho phép người xem nghiệm lại một lát cắt lịch sử Mỹ vô cùng rực rỡ.

Matthieu Blazy không mang đến một nước Mỹ xa lạ, BST Chanel Métiers d’art 2026 mang tính hỗn dung khi là tổng hòa của những lát cắt không gian, thời gian, và giai cấp vốn đã chảy tràn vào Việt Nam từ nhiều thập kỷ trước. Chúng tự tìm đường vào tâm thức người xem qua những cú va chạm với hệ quy chiếu thẩm mỹ bản địa, tạo nên một “vùng xám” đầy thú vị: nơi các biểu tượng truyện tranh hay Hollywood đã trở thành những mảnh ghép định hình nên ký ức của nhiều thế hệ, nay được tái hiện dưới một dạng thức thủ công cao cấp hơn. BST đồng thời gợi nên một câu hỏi về tư duy sinh tồn văn hóa, khi chúng ta không đơn thuần là những kẻ thụ động tiếp nhận từng làn sóng văn hóa, mà song song sáng tạo và tái định nghĩa chúng dựa trên cảm thức riêng.

Thực hiện: Hồng Ánh
Bài viết lần đầu xuất hiện trong Art Nation Workroom Edition 2026.