Phạm Hậu (1903-1995) tốt nghiệp Trường Mỹ thuật Đông Dương khóa V (1929-1934), là một nhà tiên phong trong thực hành nghệ thuật sơn mài, ở nơi giao thoa giữa mỹ nghệ và mỹ thuật. Năm 1946, Phạm Hậu đồng sáng lập Trường Quốc gia Mỹ nghệ (École nationale d’Art Deco), tiền thân của trường Đại học Mỹ thuật Công nghiệp Hà Nội.
Bức bình phong khổ lớn với kích cỡ 150 x 210 cm là một tác phẩm được sản xuất tại xưởng Phạm Hậu ở làng Đông Ngạc khoảng thập niên 1930-40, với một phiên bản đã xuất hiện trong báo cáo Bulletin Economique de l’Indochine (Bảng tin Kinh tế Đông Dương) năm 1941 (Tư liệu: Bibliothèque Nationale de France). Đàn hươu trong khu rừng nhiệt đới là một tứ sáng tác đặc trưng và phổ biến trong sơn mài Phạm Hậu, một biểu tượng của trường thọ và an bình trong văn hóa Á đông.
Với kỷ lục mới này, “Đàn hươu trong rừng” trở thành tác phẩm Đông Dương có giá cao thứ 7 trong lịch sử các sàn giao dịch. Đây cũng là tác phẩm triệu đô đầu tiên của 2026, củng cố vị trí dẫn đầu của Sotheby’s trong phân khúc nghệ thuật Việt Nam. Trong top 10 kỷ lục giá cao nhất, Sotheby’s đứng sau 5 vị trí (số 1, 2, 4, 7 và 10). Dưới đây là thống kê top 10 tính đến thời điểm hiện tại.
KỶ LỤC TÁC PHẨM ĐÔNG DƯƠNG TRÊN SÀN GIAO DỊCH
1. 3.11 triệu USD (24.3 triệu HKD)
“Portrait de Mademoiselle Phuong” (“Chân dung cô Phượng”), Mai Trung Thứ
Vẽ 1930, sơn dầu trên toan, 135.5 x 80cm
Đấu tại Sotheby’s ngày 18.04.2021
Tác phẩm từng thuộc bộ sưu tập của bà Dothi Dumonteil (Đỗ Thị Tuyết) và xuất hiện trong phim “Mùi Đu Đủ Xanh” (1993) của đạo diễn Trần Anh Hùng.
2. 2.37 triệu USD (18.6 triệu HKD)
“La famille dans le jardin” (“Gia đình trong vườn”), Lê Phổ
Vẽ khoảng 1938, mực và màu trên lụa, 91.3 x 61.5cm
Đấu tại Sotheby’s ngày 05.04.2023
Tác phẩm lụa lớn thứ 2 của Lê Phổ, được chứng nhận bởi Alain Le Kim, con trai họa sỹ.
3. 2.32 triệu USD (2.02 triệu EUR)
“Le bain” (“Tắm giặt”), Lê Phổ
Vẽ khoảng 1938, mực và bột màu trên lụa, 61 x 45,5cm
Đấu tại Aguttes ngày 13.05.2025
4. 2.29 triệu USD (17.9 triệu HKD)
“Figures in a garden” (“Dáng hình trong vườn”), Lê Phổ
Vẽ khoảng 1973, sơn dầu trên toan bồi trên gỗ, 175 x 209.5cm
Đấu tại Sotheby’s ngày 27.04.2022
Tác phẩm là một bình phong 3 tấm, được phòng tranh Wally Findlay bán lần đầu tiên năm 1973 tại Palm Beach.
5. 2.06 triệu USD (1.79 triệu EUR)
“Le concert” (“Hòa nhạc”), Mai Trung Thứ
Vẽ 1978, mực và màu trên lụa, 92 x 65cm
Đấu tại Aguttes ngày 09.09.2025
Tác phẩm đã từng được bày trong triển lãm “L’univers poétique de Mai-Thu” (1979-80) tại Galerie Vendôme, Paris.
6. 2.07 triệu USD (16.1 triệu HKD)
“Les trois femmes” (“Ba phụ nữ”), Nguyễn Gia Trí
Vẽ 1934, sơn dầu trên toan, 116.5 x 89.5cm
Đấu tại Christie’s 29.03.2025
Đã được huy chương vàng trong triển lãm tại Société Annamite d’Encouragement à l’Art et à l’Industrie (SADEAI), Hà Nội năm 1935, và từng thuộc bộ sưu tập của Philippe Damas.
7. 2 triệu USD (1.72 triệu EUR)
“Deer in the forest” (“Đàn hươu trong rừng”), Phạm Hậu
Vẽ khoảng thập niên 1940, bình phong 6 tấm sơn mài trên gỗ, 150 x 210cm
Đấu tại Sotheby’s 11.06.2026
8. 1.6 triệu USD (12.4 triệu HKD)
“Le retour du marché” (“Đi chợ về”), Joseph Inguimberty
Vẽ 1933, sơn dầu trên toan, 204 x 200cm
Đấu tại Christie’s 29.03.2025
Từng thuộc bộ sưu tập của Philippe Damas.
9. 1.58 triệu USD (1.37 triệu EUR)
“La femme nue” (“Phụ nữ khỏa thân”), Lê Phổ
Vẽ khoảng 1942, mực và màu trên lụa, 53,5 x 71cm
Đấu tại Aguttes ngày 09.09.2025
Triển lãm “Peintres français d’Indochine” (1942) do Galerie Romanet / Galerie d’art Pasteur tổ chức tại Alger-Oran, Algérie.
10. 1.57 triệu USD (12.2 triệu HKD)
“Femme au chapeau conique le long de la rivière” (“Thiếu nữ đội nón lá bên sông”), Mai Trung Thứ
Vẽ 1937, sơn dầu trên toan, 98 x 71cm
Đấu tại Sotheby’s 14.12.2021
Tác phẩm được chứng nhận bởi bà Mai Lan Phương và Hội đồng Mai Thứ.
Thực hiện: Ace Lê
