Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng được thành lập năm 2015 với sứ mệnh hiện thực hóa tâm nguyện của cố nghệ sỹ về việc tiếp nối hành trình sáng tạo của các thế hệ trẻ, đồng thời tôn vinh những di sản nghệ thuật ông để lại. Năm 2025 đánh dấu cột mốc đặc biệt trong chặng đường phát triển của Quỹ – chuyển giao Ban Điều hành nhiệm kỳ mới, đồng thời công bố Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng 2025 – sáng kiến cho giai đoạn tái khởi động của Quỹ. Đây là giải thưởng định kỳ nhằm hỗ trợ các nghệ sỹ và học giả trẻ thực hiện các dự án có tính tiếp nối di sản nghệ thuật của cố danh hoạ. 

Ngay trong mùa giải đầu tiên, chương trình đã nhận được nhiều hồ sơ ứng tuyển chất lượng từ các lĩnh vực nghệ thuật thị giác, nghiên cứu, bảo tồn và phát triển cộng đồng. Sau quá trình tuyển chọn và đánh giá chuyên môn, Ban Tổ chức trân trọng công bố các cá nhân xuất sắc của từng hạng mục đã đạt Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng 2025.

Hạng mục Sáng tạo:

Nghệ sỹ Lê Giang tốt nghiệp Cử nhân tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam và Thạc sỹ tại Đại học Nghệ thuật London (UAL). Thực hành của cô xoay quanh việc truy vấn mối quan hệ phức tạp giữa con người, các yếu tố nhân tạo và thế giới tự nhiên. Các triển lãm nổi bật bao gồm: triển lãm nhóm Toả 5 tại VCCA, Hà Nội (2025), Asia Pacific Triennial tại QAGOMA, Australia (2024); triển lãm cá nhân “Tương lai hoàn thành” tại VCCA, Hà Nội (2022); Art Basel Hong Kong (2022) và Asian Art Biennial “Phantasmapolis” (Đài Loan, 2021). Với những đóng góp tích cực cho nghệ thuật đương đại, năm 2018, cô được tạp chí Forbes vinh danh trong danh sách 30 gương mặt dưới 30 tuổi (30 Under 30) nổi bật nhất Việt Nam.

Trong dự án nhận giải, cô tập trung nghiên cứu kỹ thuật đồ họa tranh in và hội họa đa chất liệu, lấy cảm hứng từ kỹ thuật tổng hợp giữa dập nổi, in lưới và “kỹ thuật vàng” (gold technique) cùng tinh thần đổi mới không ngừng của danh họa Lê Bá Đảng. Lê Giang dự định khai phá chất liệu giấy như một thực thể đa diện nhằm tôn vinh tư duy về vật chất và hình khối của bậc tiền bối. Qua việc tiếp cận kho lưu trữ tại Không gian Lưu niệm Lê Bá Đảng, dự án của cô hứa hẹn mở ra những tầng địa chất đa chiều mang tính kiến trúc và tâm linh được bồi đắp từ giấy, nơi lịch sử và tương lai cùng hiện hữu.

Chân dung Nghệ sỹ Lê Giang. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Lê Giang, “Nước xanh non biếc 2 (Deau Et de verdure 2)” (2019), bộ 17 tác phẩm dập nổi, 28,5 x 39 cm. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Kiến trúc sư cảnh quan và Nghệ sỹ Lê Tấn Chung được biết đến với lối thực hành nghệ thuật khởi nguồn từ việc lắng nghe nơi chốn và ký ức ẩn sâu trong không gian. Anh sở hữu bảng thành tích ấn tượng như Giải Nhất – Transforming the Runway. Cuộc thi do Urban Redevelopment Authority (URA) phối hợp cùng Singapore Institute of Planners (SIP) và Singapore Institute of Architects (SIA) tổ chức. Giải Nhất – Giải thưởng Loa Thành, lần thứ 33; Giải Bạc – Nghệ sỹ Triển Vọng, 3rd UOB Painting of the Year. 

Lê Tấn Chung chọn giao thiệp với không gian để chúng tự bộc lộ nhịp thở và lịch sử của mình. Anh thường sử dụng các vật liệu tái sinh mang dấu vết thời gian như quặng xỉ, trấu đun, xà cừ, v.v. làm phương tiện khơi mở mối quan hệ giữa con người và môi trường sống. Tác phẩm đề xuất của anh được truyền cảm hứng từ ngôi nhà nhỏ ẩn mình sau rặng tre của cố họa sỹ tại làng Bích La — đồng thời là nơi hiện diện của tổ tiên, cha mẹ và anh chị em ông. Tác phẩm là một vòm lớn sắp đặt từ những vật chất thô ráp, gợi hình khoang trời. Bên ngoài tối nặng; bên trong ánh sáng xuyên qua đỉnh vòm, mở ra trải nghiệm nơi bóng tối, vật chất và ánh sáng cùng tồn tại, từ đó ký ức cá nhân được đặt vào bối cảnh rộng lớn hơn của ký ức địa tầng, dẫn dắt người xem vào hành trình tìm về gốc rễ.

Chân dung Nghệ sỹ Lê Tấn Chung. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Lê Tấn Chung, “Mầm Cội” (2025), phối cảnh 01. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Hạng mục Nghiên cứu:

Cây viết và Nhà nghiên cứu Độc lập Tô Nguyễn Nhật Anh hiện đang hoạt động tại Thành phố Hồ Chí Minh, cô sở hữu bằng Cử nhân chuyên ngành kép Văn học Anh và Truyền thông tại Denison University (Mỹ) và bằng Thạc sỹ Văn học So sánh tại University College London (Anh). Thực hành nghiên cứu của cô tập trung bóc tách các cấu trúc ảnh hưởng hiện đại và đương đại thông qua những hình thức tự sự từ văn học đến điện ảnh và hội hoạ.

Dự án nghiên cứu đề xuất của Tô Nguyễn Nhật Anh đi sâu vào sự dung hợp giữa hình thức đồ họa và ngôn ngữ trong di sản nghệ thuật của Lê Bá Đảng. Dựa trên khung lý thuyết về tính liên trung gian và tư tưởng Deleuze, cô định vị lối tự sự thị giác của cố danh họa như một hành động diễn dịch văn hóa thiết yếu. Nghiên cứu không chỉ làm rõ những thủ pháp độc đáo giúp ông định hình bản sắc phức tạp của một người con xa xứ, mà còn đóng góp một góc nhìn nhân văn và khai phóng cho diễn ngôn của chủ nghĩa hiện đại toàn cầu.

Chân dung Cây bút Tô Nguyễn Nhật Anh. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Nhật Anh, “Dư ba một phổ hoạ Kiều”, Art Nation #9 (12.2025), tr. 184-193.

Hạng mục Lãnh đạo trẻ:

Cử nhân Lê Thị Ngọc Phụng là sinh viên chuyên ngành Nghiên cứu Nghệ thuật và Truyền thông tại Đại học Fulbright Việt Nam, sở hữu kinh nghiệm đa dạng từ sản xuất phim, trợ giảng đến công tác quản lý chương trình liên hoan phim. Bên cạnh đó, cô cũng thử nghiệm các thực hành trình diễn trong khuôn khổ Project Đẩy Sàn – Dựng 1 (Việt Nam), và chương trình lưu trú nghệ thuật tại Birmingham Botanical Gardens (UK). Những trải nghiệm này đã định hình mối quan tâm lâu dài của Phụng dành cho nghệ thuật thị giác.

Trong nhiệm kỳ Lãnh đạo trẻ sắp tới, cô đặt mục tiêu đóng góp vào quá trình ghi chép và phản tư các thực hành nghiên cứu, sáng tác của các học giả và nghệ sỹ khởi nguồn từ Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng trong bối cảnh lưu trú nghệ thuật. Đối với Phụng, việc đồng hành cùng Quỹ là một cam kết dài hạn trong việc học hỏi, phát triển thực hành cá nhân cũng như góp phần mở rộng khả năng tiếp cận di sản của cố danh hoạ đến thế hệ trẻ.

Chân dung Cử nhân Lê Thị Ngọc Phụng. Ảnh: Mini Creative Studio.

Một cảnh diễn thuộc vở “4. 48 Psychosis” (2023). Ảnh: Tuấn Kiệt.

Giải thưởng Myshu:

Học giả Vũ Đỗ là chuyên gia bảo tồn nghệ thuật, nghệ sỹ và nhà nghiên cứu độc lập. Hiện anh là Gretchen & David Welch Fellow chuyên ngành Bảo tồn Hiện vật tại Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Châu Á, thuộc Viện Smithsonian. Anh nhận học bổng Fulbright bậc thạc sỹ Chương trình Bảo tồn Nghệ thuật tại Đại học SUNY Buffalo State, đồng thời hoàn tất các kỳ thực tập chuyên môn tại Phòng Trưng bày Quốc gia Hoa Kỳ (Washington, DC), Bảo tàng Hàng không và Vũ trụ Quốc gia, và Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Châu Á. Anh cũng là người phát hiện, bảo tồn và giám tuyển BST Kho Tàng Ẩn Giấu của họa sỹ Phan Kế An. Sau khi hoàn thành chương trình cao học, Vũ mong muốn góp phần thúc đẩy công tác bảo tồn tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu xây dựng chương trình đào tạo bảo tồn liên ngành đầu tiên trong nước.

Dự án nghiên cứu của Vũ Đỗ đề xuất chương trình khảo sát kỹ thuật và bảo quản phòng ngừa cho một nhóm tác phẩm tiêu biểu đang lưu giữ tại Không gian Lưu niệm Lê Bá Đảng (Huế), nhằm hướng tới ba mục tiêu tích hợp: (1) tìm hiểu vật liệu và kỹ thuật chế tác thông qua ghi nhận hệ vật liệu và quy trình tạo tác của nhóm tác phẩm đại diện; (2) lập bản đồ hiện trạng và rủi ro bằng cách xác định dạng xuống cấp, liên hệ với đặc tính vật liệu và các yếu tố môi trường/vận hành; và (3) đề xuất giải pháp bảo quản phòng ngừa phù hợp điều kiện hoạt động của Không gian, bao gồm hướng dẫn trưng bày, lưu kho, thao tác, vệ sinh và kiểm soát môi trường. Dự án nhằm xây dựng dữ liệu dựa trên khảo sát trực tiếp và chuyển hóa thành khuyến nghị cụ thể và dễ áp dụng, góp phần tạo mô hình tham chiếu cho bảo quản sưu tập đa chất liệu tại Việt Nam.

Chân dung Học giả Vũ Đỗ. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Vũ Đỗ thực hiện nghiên cứu tác phẩm Nativity của Duccio di Buoninsegna tại Khoa bảo tồn của Phòng trưng bày quốc gia. Ảnh: Nhân vật cung cấp.

Kết quả của mùa giải đầu tiên phản ánh định hướng mà Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng theo đuổi trong giai đoạn mới: khuyến khích những thực hành có khả năng đối thoại với di sản không chỉ thông qua sự kế thừa hình thức, mà còn bằng nghiên cứu chuyên sâu, tư duy phản biện, thử nghiệm vật liệu, công tác bảo tồn và các mô hình kiến tạo tri thức mới.

Trong thời gian tới, Quỹ sẽ tiếp tục phát triển Giải thưởng Sáng tạo Lê Bá Đảng như một nền tảng dài hạn dành cho nghệ sỹ, học giả và thế hệ thực hành; đồng thời mở rộng các chương trình lưu trú, nghiên cứu, hỗ trợ sáng tác và hợp tác chuyên môn nhằm góp phần xây dựng một môi trường nghệ thuật năng động, liên ngành và bền vững hơn tại Việt Nam.

—

Về danh họa Lê Bá Đảng

Lê Bá Đảng được biết đến với nghệ danh là Lebadang, sinh ngày 27 tháng 6 năm 1921 ở làng Bích La Đông, Quảng Trị (một tỉnh giáp Huế). Ông theo học tại Trường Mỹ thuật (Ecole des Beaux-Arts) ở Toulouse, Pháp và sớm trở thành một danh họa tầm cỡ quốc tế. Các tác phẩm của Lê Bá Đảng thường xuyên được triển lãm và treo tại nhiều bảo tàng, phòng tranh lớn tại Pháp, Đức, Anh, Mỹ, Thụy Sỹ, v.v. Dẫu nhiều năm sống tại nước ngoài, Lê Bá Đảng luôn dành một tình cảm đặc biệt dành cho quê hương, và tình yêu ấy cũng được thể hiện mãnh liệt, xuyên suốt qua các sáng tác của ông. Lấy hội họa làm gốc, Lê Bá Đảng mày mò, sáng tác trên nhiều chất liệu, thể loại, nổi bất nhất có thể kể đến là đắp nổi và điêu khắc. Ngày nay, các thế hệ trẻ vẫn tiếp tục lan tỏa di sản nghệ thuật và tinh thần nhân đạo của ông qua nhiều thực hành nghệ thuật, trung tâm lưu trữ, các bảo tàng tại Huế và trên khắp thế giới.

Về Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng

Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng (Lebadang Creative Arts Fund) được thành lập năm 2015 theo di nguyện của cố nghệ sỹ Lê Bá Đảng cùng gia đình. Là tổ chức xã hội, Quỹ hoạt động với mục đích kết nối và lan tỏa các giá trị, thực hành nghệ thuật liên ngành trong cả nước. Bên cạnh đó, Quỹ tạo điều kiện cho các nghệ sỹ và học giả trẻ có tiềm năng được phát triển, sáng tạo những công trình có tính tiếp nối di sản của cố nghệ sỹ. 

Thành viên Hội đồng Sáng lập Quỹ:

NSND Đặng Nhật Minh – Nguyên Chủ tịch

Sử gia Dương Trung Quốc – Chủ tịch

Nhà văn Tô Nhuận Vỹ – Phó Chủ tịch

Bà Lê Cẩm Tế – Phó Chủ tịch

Thành viên Ban Điều hành Quỹ giai đoạn 2 (từ 2025): 

Kiến trúc sư Hồ Viết Vinh – Giám đốc 

Ông Vũ Trung Kiên – Phó Giám đốc 

Giám tuyển Ace Lê – Thành viên 

Bà Hoàng Thị Lê Phương – Thành viên 

Quỹ Sáng tạo Lê Bá Đảng:

Facebook: Lebadang Creative Arts Fund 

Email: info@lebadangcreative.org

Website: https://www.lebadangcreative.org/